محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

616

تحفه خانى ( فارسى )

درين مقام هر صباح ماء الشعير ساده است و يا با قند و يا شربت نيلوفر با عرق گاؤزبان و يا عرق گاؤزبان و قند و مقدار شربتهاى مذكور از هفت مثقال كمتر نبايد و تا ده مثقال مجوز است و مقدار عرق مذكور دو قاشق و اندكى آب و بارها مذكور شد كه امثال اين تدبيرات جزئيه نزد اطبا از امور تخمينيه و حواله بحدث معالج است و احتياج بتعين نيست و چون شربتى بر سبيل عادت در ميان ناس معلوم است اقتدا در جزئيات به همان مىتوان كرد در مقدار و غذاى مجذوم گوشت بزغاله فربه و يا مرغ فربه و يا گوشت توقلى فربه شورباى صرفه پخته بايد داد تنقيه دماغ مجذوم بسعوطات بايد كرد و ملازمت حمام و بعد از بيرون آمدن حمام و مثل روغن بنفشه بادام و روغن كدو و روغن نيلوفر بر سر و جميع اعضا بايد ماليد و عليل را در آبزن مناسب مزاج او بايد نشانيد و در آن آبزن روغن زرد نيز بايد انداخت و مذكور شد كه مراد بآبزن آب بسيار است كه درو از حشايش موافقت به جهت تدبير عليل جوشيده نيم‌گرم عليل را در آن مىنشانند و مجذوم را رياضت معتدله كه محرق ضروريست و از ادويه فاضله شريفه در علاج مجذوم معجون برزجلى و پيشى است و افضل ازين دواى مذكور شورباى گوشت افعى است و اشكنه با نان ميده و چندان از گوشت افعى و اشكنه او بايد داد كه شكم منفخ شود و عقل ازو زايل گردد زيرا كه بواسطه سميت اين حيوان اين حال است مىدهد و غير از مجذوم هركس ازين شوربا و اشكنه خورد بالفعل هلاك شود و اما مجذوم را موجب خلاص . . . بليه عظيم است و حكما گفته‌اند كه اسود صالح از افعى را بگيرند و از سر و دم او چهار انگشت بيك دفعه و بيك ضرب به تيشه تيز برند و در . . . درو كرم افتد و بعد از آن از آن كرمها صاحب جذام هر روز دو درم كه